• 01_weefgetouw_img_1205_300.jpg
  • 02_carre34a.jpg
  • 03_weefgetouw_img_1208_300.jpg
  • 04_blokrooda.jpg
  • 05_weefgetouw_img_1213_300.jpg
  • 06_carre44.jpg
  • 07_weefgetouw_img_1226_300.jpg
  • 08_blauwstreep_300_q10.jpg
  • 09_weefgetouw_img_1230_300.jpg
  • 10_carre24.jpg
  • 11_weefgetouw_img_1239_300.jpg
  • 12_klimopgroot2a_300_w.jpg

Weefzaal


Van garen tot weefsels

Wat is weven eigenlijk? Weven is het vervlechten van kettingdraden (of scheerdraden) in de lengterichting van het weefsel (de zelkant) met, haaks hierop, de inslagdraden. De kettingdraden worden parallel opgespannen en vormen de schering. De inslagdraden worden één voor één tussen de schering door ingelegd. Zij heten de inslag.

Toestellen die dit kunnen, aangedreven door menskracht, waterkracht of (electro-)motoren, heten weefgetouwen.

Het principe van een weefgetouw is hieronder schematisch weergegeven:
   bethune_afb_067_aangepast.gif  
 1. Kettingboom   2. Ketting   3. Inslag   4. Riet   5 en 6. Kammen   7. Spoel
 Bron: E-thesis

img_1248_c_w.jpgDe kettingdraden, die door de heveloogjes in de kammen lopen, worden door de kammen op en neer bewogen waarbij na elke beweging de inslagdraad met behulp van een spoel tussen de kettingdraden door naar de andere kant wordt gebracht en bij de volgende beweging weer terug. Met het riet worden de inslagdraden aangedrukt zodat er een stevig weefsel ontstaat.
 
img_1366_w.jpgHet met de hand weven is al bekend uit de oudheid. De mechanisatie  van de getouwen is een stap die eeuwen heeft geduurd en hoewel Leonardo da Vinci al op het eind van de 15e eeuw de eerste ontwerpen op papier zette, kwam de mechanisatie pas eind 18e eeuw goed op gang.

In de weefzaal, het domein van de weefgetouwen, wordt u aan de hand van werkende getouwen gedemonstreerd welke ontwikkelingen zich pakweg de laatste 100 jaar voltrokken hebben. img_1379_w.jpg

Het doel van mechanisatie is doelmatigheid: het sneller produceren tegen lagere kosten en betere kwailteit. Om dit te bereiken werden (onderdelen van) de weef-getouwen voortdurend aangepast en verbeterd. Neem nou als voorbeeld de spoel met het inslaggaren. Deze moet tussen de kettingdraden heen en weer bewogen worden van de ene kant van het getouw naar de andere. Aanvankelijk gebeurde dit met de hand, wat natuurlijk niet snel gaat. Daarna werd hij met een klap van de ene naar de andere geslagen. Toen het nog sneller moest, werd de spoel vervangen door twee grijpers, aan elke kant een, die in het midden de inslagdraad aan elkaar doorgaven. Nog later werd perslucht of een waterstraal het supersnelle transportmiddel van de inslagdraad.

img_1236_w.jpg
En wat te zeggen van het imposante jacquardgetouw, al uitgevonden in 1800,  waarmee de mooiste bloemmotieven geweven kunnen worden. Dit gebeurt via kartonnen kaarten met gaatjes die een harnas van kettingdraden kunnen sturen. Eigenlijk is dit de voorloper van de automatisering, de toepassing van computers die op de moderne weefgetouwen niet meer weg te denken zijn en ook hier zult u voorbeelden van zien. Dan heten weefgetouwen ook geen weefgetouwen meer, maar weefmachines.

Klik op onderstaande foto als u een diavoorstelling wilt bekijken van een aantal weefgetouwen in het museum (klik op de eerste dia die dan wordt vergroot en vervolgens op het onderbroken pijltje rechts bovenin).

 

img_1752_c_500.jpg


   [ terug ]
res_museum.jpg